Bu bölümdeki metni inceleyince bakmak ile görmek arasındaki fark ile ilgili kompozisyon yazarken fikir edinebilirsiniz.
Bir yere baktığımızda oradaki her şeyi tam anlamıyla göremeyiz. Çünkü bakmak ile görmek aynı şey değildir. İnsanların dış dünyaya karşı bir algısı var. Algısı neyle ilgiliyse insan baktığı yerde onu görür. Diğer bütün ayrıntıları kaçırır.
Bakmak herhangi bir tarafa doğru gözlerimizi çevirmek ve karşımızdaki görüntüye bakmaktır. Görmek ise daha çok neleri görmek istediğimizle ilgilidir. Aynı yere bakan birçok insan olsa, herkes aynı şeyi göremez. Herkesin ilgi alanı, algısı, dikkati birbirinden farklı olunca bakılan yerde görülen şeyler arasında da değişiklik olması normaldir.
İnsanlar bir yere baktığında oradaki her şeyi göremez. Gördükleri ilgisini ve dikkatini çeken şeylerdir. Kendisini pek alakadar etmeyen şeyleri gözden kaçırır. Onların varlığını bile fark etmez. Dolayısıyla bakmak ile görmek arasında belirgin bir fark var. Bakmak kapsamı geniş olan bir eylemdir ancak görmek daha dar kapsamlıdır. Görmek baktığınız yerdeki küçük ayrıntıyı yakalamaktır.
Bakmak yönümüzü bakmak istediğimiz görüntünün olduğu tarafa çevirme işidir. Görmek ise o görüntünün içinde görülmesi istenen asıl noktayı algılayabilmek demektir. Yüksek bir binada oturup da balkondan şehrin bir manzarasına bakıp orada asıl görmek istediğiniz yeri görebiliyor musunuz? O tarafa normalde gözünüzü çevirip bakarsınız. Bu bakmaktır ama görmek istediğiniz daha özel bir şeyi gördüğünüzde amacınıza ulaşırsınız.
Örneğin bazı bulmacalar görmenin bakmaktan farklı olduğunu ölçen, daha keskin görenleri ayırt eden özelliktedir. Buna iki resim arasındaki farkı bulun sorusunu örnek verebiliriz. Genel görünüm itibariyle sanki birbirinin aynısı gibi görünen iki resme bakarsınız. Birinde diğerinden farklı bir ayrıntı gizlenmiştir. Onu görmek de incelik ister. Yani o iki resme baktığınızda sadece bakma işini gerçekleştirmiş olursunuz. O farkı bulamayınca görme konusunda sınıfta kalırsınız.
Sonuç olarak bakmak gözümüze görünen bir tabloya bütün bir açıdan bakmaktır. Bu tabloda önümüzde ne varsa onların hepsine bakmış oluruz ancak her şeyi tüm yönleriyle görmek mümkün değildir. O an aklımızda ne varsa, dikkatimizi sadece onlar çeker. Bu yüzden baktığımız her şeyi göreceğiz diye düşünmek büyük bir yanılgıdır.
Etiketler:
Kompozisyon